Kompyuter arxitekturasi va fon Neyman prinsiplari

ReferatAxborot texnologiyalari

Quyida shu mavzuda referat uchun namunaviy reja, tayyor kirish qismi, yozish bo'yicha maslahatlar va adabiyotlar ro'yxati. To'liq ishni (titul, mundarija, boblar, xulosa) Word faylda olish uchun pastdagi tugmani bosing.

📄 To'liq ishni olish

Reja

  1. Kirish
  2. Kompyuter arxitekturasi tushunchasi va EDVAC loyihasi
  3. Fon Neyman prinsiplari: ikkilik kodlash, xotirada saqlanuvchi dastur, ketma-ket bajarish, manzilli xotira
  4. Kompyuterning asosiy bloklari: arifmetik-mantiqiy qurilma, boshqaruv qurilmasi, xotira, kiritish-chiqarish
  5. Fon Neyman va Garvard arxitekturalarini taqqoslash, "fon Neyman tor bo'g'ini" muammosi
  6. Zamonaviy protsessorlar: CISC va RISC, ko'p yadrolilik va konveyer
  7. Xulosa
  8. Foydalanilgan adabiyotlar

Kirish

Kompyuter arxitekturasi — hisoblash mashinasining dasturchi nuqtayi nazaridan ko'rinadigan tuzilishi va ishlash tamoyillari: buyruqlar tizimi, xotirani tashkil etish, ma'lumotlarni kodlash va qurilmalar o'zaro aloqasi. Smartfondan tortib superkompyutergacha bo'lgan barcha qurilmalar ishini tushunish uchun avvalo ularning arxitekturaviy asoslarini bilish zarur.

Zamonaviy kompyuterlarning aksariyati asos qilib olgan tamoyillar 1945-yilda vengriyalik-amerikalik olim Jon fon Neyman tayyorlagan "First Draft of a Report on the EDVAC" hisobotida bayon etilgan. Ularga ko'ra, kompyuter ikkilik sanoq tizimida ishlaydi, dastur va ma'lumotlar bitta umumiy xotirada saqlanadi, buyruqlar odatda ketma-ket bajariladi, xotira yacheykalari esa manzillar orqali murojaat qilinadi. Mashina arifmetik-mantiqiy qurilma, boshqaruv qurilmasi, xotira hamda kiritish va chiqarish qurilmalaridan tashkil topadi. Bu g'oyaning muhim jihati shundaki, dastur ham ma'lumot kabi xotirada saqlangani uchun mashinani qayta ulamasdan, faqat xotiradagi dasturni almashtirib, boshqa masalani yechishga o'tkazish mumkin bo'ldi.

Dastur va ma'lumotlarning bitta shina orqali uzatilishi protsessor tezligini xotiraga murojaat tezligi bilan cheklab qo'yadi. Jon Bekus 1977-yildagi Tyuring mukofoti ma'ruzasida bu holatni "fon Neyman tor bo'g'ini" deb atagan. Bunga muqobil sifatida dastur va ma'lumotlar uchun alohida xotiralardan foydalanadigan Garvard arxitekturasi mavjud bo'lib, u hozir ko'proq mikrokontrollerlar va signal protsessorlarida qo'llaniladi.

Protsessorlar rivojida murakkab buyruqlar to'plamiga ega CISC va soddalashtirilgan buyruqlar to'plamiga asoslangan RISC yondashuvlari shakllangan. Bugungi protsessorlarda kesh xotira, buyruqlar konveyeri va ko'p yadrolilik kabi texnologiyalar klassik sxemani to'ldirib, unumdorlikni oshiradi. Shunga qaramay, buyruqni xotiradan o'qish, dekodlash va bajarishdan iborat asosiy ish sikli hali ham fon Neyman sxemasiga mos keladi. Shu bois bu prinsiplar kompyuter savodxonligining poydevori bo'lib qolmoqda.

Referatning maqsadi fon Neyman prinsiplarini va ularning zamonaviy kompyuterlardagi aksini yoritishdir. Vazifalar: arxitektura tushunchasini aniqlash, prinsiplarni birma-bir tushuntirish, kompyuterning asosiy bloklari vazifasini ko'rsatish, fon Neyman va Garvard arxitekturalarini hamda CISC va RISC yondashuvlarini taqqoslash.

Yozishda nimaga e'tibor berish kerak

  • Kompyuterning blok-sxemasini (protsessor, xotira, kiritish-chiqarish qurilmalari va ularni bog'lovchi shinalar) o'zingiz chizib, har bir strelka nimani anglatishini izohlang.
  • "Arxitektura" va "tashkiliy tuzilish" (computer organization) tushunchalarini farqlang: birinchisi buyruqlar tizimi va dasturchiga ko'rinadigan xususiyatlar, ikkinchisi ularning apparat darajasida amalga oshirilishi.
  • Fon Neyman prinsiplari sonini turli manbalar 3 tadan 5 tagacha deb beradi; qaysi tasnifga tayanayotganingizni manbasi bilan ko'rsating.
  • Zamonaviy misol sifatida x86 (CISC) va ARM (RISC) protsessorlarini taqqoslash referatni amaliyotga bog'laydi.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. von Neumann J. First Draft of a Report on the EDVAC. — Philadelphia: Moore School of Electrical Engineering, University of Pennsylvania, 1945.
  2. Backus J. Can Programming Be Liberated from the von Neumann Style? A Functional Style and Its Algebra of Programs // Communications of the ACM. — 1978. — Vol. 21, No. 8. — P. 613–641.
  3. Hennessy J.L., Patterson D.A. Computer Architecture: A Quantitative Approach. 6th ed. — Cambridge (MA): Morgan Kaufmann, 2017.
  4. Patterson D.A., Hennessy J.L. Computer Organization and Design: The Hardware/Software Interface. 5th ed. — Waltham: Morgan Kaufmann, 2013.
  5. Tanenbaum A.S., Austin T. Structured Computer Organization. 6th ed. — Pearson, 2012.
  6. Stallings W. Computer Organization and Architecture: Designing for Performance. 10th ed. — Pearson, 2016.

To'liq ishni olish

Hujjatchi shu mavzuda referatni to'liq yozadi: titul varag'i, mundarija, boblar, xulosa va adabiyotlar — Word va PDF faylda. Hajm va talablaringizni botda aytasiz. Birinchi ish (20 betgacha) — 5 000 so'm.

📄 To'liq ishni olish

O'xshash mavzular