Ingliz tilini o'qitishda kommunikativ yondashuv (Communicative Language Teaching)

Kurs ishiFilologiya

Quyida shu mavzuda kurs ishi uchun namunaviy reja, tayyor kirish qismi, yozish bo'yicha maslahatlar va adabiyotlar ro'yxati. To'liq ishni (titul, mundarija, boblar, xulosa) Word faylda olish uchun pastdagi tugmani bosing.

📄 To'liq ishni olish

Reja

  1. Kirish
  2. Kommunikativ kompetensiya tushunchasi: D. Hymes, M. Canale va M. Swain
  3. Kommunikativ yondashuvning asosiy tamoyillari va an'anaviy metodlardan farqi
  4. CLT darsida o'qituvchi va o'quvchi roli
  5. Kommunikativ topshiriq turlari: information gap, role play, task-based activities
  6. CEFR talablari va O'zbekistonda chet tili ta'limi
  7. Xulosa
  8. Foydalanilgan adabiyotlar

Kirish

Chet tilini o'rganishdan asosiy maqsad shu tilda erkin muloqot qila olishdir. Uzoq vaqt hukmron bo'lgan grammatika-tarjima metodi talabalarga qoidalarni yaxshi o'rgatgan bo'lsa-da, ularni real vaziyatlarda gapira olishga yetarli tayyorlamagan. Shu ehtiyoj tufayli XX asrning 1970-yillarida kommunikativ yondashuv (Communicative Language Teaching, CLT) shakllandi va bugungi kunda ingliz tilini o'qitishdagi yetakchi yo'nalishlardan biriga aylandi. Kommunikativ yondashuv yagona qat'iy metod emas, balki muloqotni o'qitishning maqsadi va vositasi deb biluvchi umumiy tamoyillar majmuidir.

Yondashuvning nazariy asosi «kommunikativ kompetensiya» tushunchasidir. Uni amerikalik lingvist D. Hymes 1972-yilda N. Chomskiyning «lingvistik kompetensiya» qarashiga javob sifatida ilgari surgan: tilni bilish faqat grammatikani emas, uni vaziyatga mos qo'llashni ham o'z ichiga oladi. M. Canale va M. Swain 1980-yilda kommunikativ kompetensiyaning grammatik, sotsiolingvistik va strategik tarkibiy qismlarini ajratib ko'rsatdilar. CLT darsida ma'no shakldan ustun turadi, xato o'rganish jarayonining tabiiy qismi deb qaraladi, o'qituvchi esa muloqotni tashkil etuvchi va yo'naltiruvchi rolini bajaradi.

O'zbekistonda chet tillarini o'qitishni isloh qilishda kommunikativ yondashuv muhim o'rin tutadi. Prezidentning 2012-yil 10-dekabrdagi PQ-1875-son qarori bilan chet tillarini o'rganish boshlang'ich sinflardan boshlandi va ta'limda og'zaki nutq hamda muloqot ko'nikmalariga e'tibor kuchaytirildi. Chet tili bilish darajalarini baholashda Yevropa Kengashining umumevropa kompetensiyalari tizimi (CEFR) asos qilib olingan.

Kurs ishining maqsadi kommunikativ yondashuvning nazariy asoslari va amaliy usullarini o'rganib, ularning ingliz tili darsida qo'llanish imkoniyatlarini ko'rsatishdir. Vazifalar: kommunikativ kompetensiya tushunchasining rivojini tahlil qilish; CLT tamoyillarini an'anaviy metodlar bilan qiyoslash; kommunikativ topshiriq turlarini tasniflash va misollar keltirish; O'zbekiston ta'limi sharoitida yondashuvni qo'llashdagi afzallik va qiyinchiliklarni aniqlash. Ish nazariy tahlil bilan birga namunaviy dars ishlanmasini ham o'z ichiga oladi, bu esa bo'lajak o'qituvchi uchun amaliy ahamiyatga ega.

Yozishda nimaga e'tibor berish kerak

  • Nazariy qismni ingliz tilidagi asl manbalardan (Richards va Rodgers, Larsen-Freeman) yozing va atamalarning ingliz tilidagi shaklini qavsda bering.
  • Amaliy qism uchun bitta mavzu bo'yicha CLT tamoyillariga asoslangan dars rejasi (lesson plan) tuzing: bosqichlar, vaqt va topshiriqlarni aniq ko'rsating.
  • Kommunikativ yondashuvni «grammatika umuman o'rgatilmaydi» deb talqin qilish keng tarqalgan xato; grammatikaning muloqot orqali o'rgatilishini to'g'ri tushuntiring.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Richards J. C., Rodgers T. S. Approaches and Methods in Language Teaching. 3rd ed. — Cambridge: Cambridge University Press, 2014.
  2. Larsen-Freeman D., Anderson M. Techniques and Principles in Language Teaching. 3rd ed. — Oxford: Oxford University Press, 2011.
  3. Harmer J. The Practice of English Language Teaching. 5th ed. — Harlow: Pearson, 2015.
  4. Littlewood W. Communicative Language Teaching: An Introduction. — Cambridge: Cambridge University Press, 1981.
  5. Canale M., Swain M. Theoretical bases of communicative approaches to second language teaching and testing // Applied Linguistics. — 1980. — Vol. 1, No. 1. — P. 1–47.
  6. Hymes D. On communicative competence // Pride J. B., Holmes J. (eds.) Sociolinguistics. — Harmondsworth: Penguin, 1972. — P. 269–293.
  7. Council of Europe. Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment. — Cambridge: Cambridge University Press, 2001.
  8. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 10-dekabrdagi «Chet tillarni o'rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida»gi PQ-1875-son qarori.

To'liq ishni olish

Hujjatchi shu mavzuda kurs ishini to'liq yozadi: titul varag'i, mundarija, boblar, xulosa va adabiyotlar — Word va PDF faylda. Hajm va talablaringizni botda aytasiz. Birinchi ish (20 betgacha) — 5 000 so'm.

📄 To'liq ishni olish

O'xshash mavzular